Купуялык саясаты

Саясат Кыргыз Республикасынын «Жеке мүнөздөгү маалымат жөнүндө», «Коммерциялык сыр жөнүндө», «Баалуу кагаздар рыногу жөнүндө», «Товардык биржа жана биржалык соода жөнүндө», «Электрондук соода жөнүндө» мыйзамдарына, Жарандык кодекстин 18 жана 49-беренелерине, жеке маалыматтардын субъектинин макулдугун алуу тартиби жана аларды коргоо талаптары жөнүндө Өкмөттүн токтомдоруна, ошондой эле терроризмди каржылоого жана кылмыш жолу менен алынган кирешелерди легализациялоого каршы аракеттенүү жана виртуалдык активдер жөнүндө мыйзамдарга ылайык иштелип чыккан.

Жеке маалыматтардын оператору — «Енвойс Вижион Диджитал Эксчейндж» ААК. Саясат www.envoys.vision сайтына, мобилдик тиркемелерге жана Биржанын башка санариптик кызматтарына жайылтылат. Макулдук колдонуучунун түрүнө жараша жеке жактын, юридикалык жактын же өнөктөштүн анкетасына кол коюу менен таризделет.

Документ ачык: ал сайтта жарыяланат, ошондой эле колдонуучулардын жеке маалыматтарына жетүүсү бар бардык кызматкерлер аны менен тааныштырылат.

Жеке маалыматтар менен иштөөдө Биржа төмөнкү принциптерди жетекчиликке алат:

• Мыйзамдуулук жана ак ниеттүүлүк — маалыматтар мыйзамдуу жол менен жана мыйзамдуу негизде гана алынат жана иштетилет
• Максаттуу пайдалануу — маалыматтар алдын ала жарыяланган максаттар үчүн чогултулат жана аларга карама-каршы колдонулбайт
• Аныктык — анык эмес маалыматтар оңдолот же жок кылынат
• Минималдаштыруу — маалыматтардын көлөмү максаттарга шайкеш келет, ашыкча чогултууга жол берилбейт
• Сактоо мөөнөтүн чектөө — маалыматтар максатка жетүү үчүн талап кылынгандан узакка сакталбайт
• Коопсуздук — мыйзамсыз жетүүдөн, өзгөртүүдөн, бөгөттөөдөн жана жок кылуудан коргоо
• Уруксатсыз бириктирүүгө тыюу — ар башка максатта чогултулган маалымат массивдери мыйзамдуу негизсиз бириктирилбейт

Иштетүү төмөнкү мыйзамдуу негиздердин бирине же бир нечесине таянат: субъекттин макулдугу; субъект тарап болгон келишимди аткаруу; Биржага мыйзам жүктөгөн милдет; өмүрдүк маанилүү кызыкчылыктарды коргоо; субъекттин укуктарын бузбаган Биржанын мыйзамдуу кызыкчылыгы.

• Биржанын кызматтарына жана соода платформасына жетүүнү камсыз кылуу
• колдонуучуну идентификациялоо жана «Кардарыңды бил» жол-жоболорун жүргүзүү
• келишимдик милдеттенмелерди аткаруу жана кызматтардын сапатын камсыз кылуу
• кылмыш жолу менен алынган кирешелерди легализациялоого жана терроризмди каржылоого каршы аракеттенүү боюнча мыйзам талаптарын аткаруу
• платформанын коопсуздугун камсыз кылуу жана алдамчылыктын алдын алуу
• кызматтардагы, тарифтердеги жана эрежелердеги өзгөрүүлөр тууралуу маалымдоо
• кайрылууларды жана дооматтарды кароо
• ички эсепке алуу жана отчёттуулук, анын ичинде жөнгө салуучунун алдында

Жогоруда көрсөтүлбөгөн максаттарда иштетүү жүргүзүлбөйт. Максаттар өзгөргөндө Биржа колдонуучуга кабарлайт жана зарыл болсо жаңы макулдук алат.

• Идентификациялык — аты-жөнү, туулган күнү, жарандыгы, инсандыгын күбөлөндүргөн документтин реквизиттери
• Байланыш — электрондук почта, телефон номери, жашаган дареги
• Каржылык — банк реквизиттери, транзакциялардын тарыхы, каражаттардын булагы
• Техникалык — IP-дарек, түзмөктүн түрү, браузер, cookies маалыматтары, геолокация
• Виртуалдык активдер боюнча — капчыктардын даректери, транзакциялардын идентификаторлору, операциялардын тарыхы
• Баалуу кагаз ээлеринин реестри — ээсинин паспорттук маалыматтары, баалуу кагаздардын саны жана номери, түйшүктөр жөнүндө маалымат
• Депо эсептери — эсептин номери, депозитардык операциялардын тарыхы, күрөөлөр жана номиналдуу кармоо
• Валюталык жана фонддук операциялар — IBAN, SWIFT/BIC, операциянын суммасы жана валютасы, контрагенттин жана корреспондент-банктын маалыматтары
• Товардык бүтүмдөр — бүтүмдүн объектиси, товардын келип чыгышы, кампа күбөлүктөрү, брокерлердин реквизиттери
• Биометрикалык — инсандыкты текшерүү үчүн сүрөт — зарыл болгондо

Виртуалдык активдер менен транзакциялар ачык бөлүштүрүлгөн реестрде катталат. Капчыктардын даректери, суммалар жана убакыт ачык жеткиликтүү, өзгөртүлгүс жана техникалык себептерден улам өчүрүлбөйт — Биржа бул маалыматтардын үчүнчү жактарга жеткиликтүүлүгү үчүн жоопкерчилик тартпайт.

Транзакцияларды мониторингдөө жана тобокелдиктерди баалоо үчүн блокчейн-аналитика программасы колдонулат («Транзакцияңды бил» жол-жобосу). Мындай текшерүүлөрдүн жыйынтыктары Биржанын купуя маалыматы болуп саналат жана мыйзамда түз каралган учурлардан тышкары колдонуучуга ачылбайт.

• Фонддук — «Баалуу кагаздар рыногу жөнүндө» Мыйзам боюнча милдеттер, инсайдердик маалыматты пайдаланууга тыюу, эмитентке ачып берүү тартиби
• Валюталык — 100 000 сом босогосунда идентификациялоо жана операцияларды милдеттүү контролдоо
• Товардык — биржанын мүчөлөрүнүн жана брокерлердин маалыматтары, контрагенттердин коммерциялык сыры
• Депозитардык — баалуу кагаз ээлеринин реестрин жана депо эсептерин жүргүзүү, чет элдик депозитарийлер менен корреспонденттик мамилелер, дивиденддерди төлөө үчүн эмитентке маалымат берүү
• Криптовалюталык — капчыктардын даректери, транзакция идентификаторлору, активдердин келип чыгуу булактары, сессиялык контроль үчүн техникалык маалыматтар

Ишмердүүлүктүн көп тармактуулугуна байланыштуу бир эле маалымат бир нече укуктук режимге кирет. Мындай учурда алардын баары колдонулат, ал эми маалыматка эң катуу талаптар жүргүзүлөт.

• Жеке маалыматтар — колдонуучулар, алардын өкүлдөрү жана бенефициардык ээлери жөнүндө бардык маалымат
• Коммерциялык сыр — башкаруу, каржы, технологиялар, кардар базасы, соода алгоритмдери жана баа моделдери жөнүндө маалымат
• Баалуу кагаздар рыногундагы кесиптик сыр — баалуу кагаз ээлери, депоненттер, депо эсептери жана бүтүмдөр жөнүндө маалымат
• Инсайдердик маалымат — жарыяланбаган, ачылышы соодага киргизилген инструменттердин баасына таасир этиши мүмкүн болгон маалымат
• Корреспонденттердин банктык сыры — валюталык операциялар жана эсептешүүлөр боюнча банктардан алынган маалымат

Коргоо режими мыйзам боюнча ачылышы милдеттүү болгон маалыматка жайылтылбайт: эмитенттер ачууга тийиш маалымат, көзөмөл органдарына берилүүчү маалымат, ошондой эле Мамлекеттик каржы чалгындоо кызматына берилүүчү маалымат.

Биржа жабдууларга жана маалымат алып жүрүүчүлөргө жетүүнү контролдойт, операцияларды өзгөртүлгүс аудитордук из менен журналга жазат, маалыматтарды сактоодо жана өткөрүүдө шифрлейт, кызматкерлердин жетүүсүн минималдуу зарылдык принциби боюнча чектейт.

• KYC жана бенефициардык ээлер боюнча маалымат — иштиктүү мамилелер токтотулгандан кийин кеминде 5 жыл
• Транзакциялардын тарыхы жана каржы маалыматтары — кеминде 5 жыл
• Баалуу кагаз ээлеринин реестри — чыгарылыш жашаган мезгилдин бардыгында жана жоюлгандан кийин кеминде 5 жыл
• Депо эсептери — эсеп иштеген мезгилде жана жабылгандан кийин кеминде 5 жыл
• Валюталык, товардык жана виртуалдык актив операциялары — кеминде 5 жыл
• Биометрикалык маалыматтар — макулдук кайтарылганга чейин, бирок AML боюнча сактоо милдети менен — мамилелер токтогондон кийин кеминде 5 жыл
• Кат алышуу жана кайрылуулар — 3 жыл — доонун жалпы эскирүү мөөнөтү
• Техникалык маалыматтар — 24 ай

Мөөнөт бүткөндөн кийин маалыматтар акт түзүү менен жок кылынат; резервдик көчүрмөлөрдөгү маалыматтар алардын сактоо мөөнөтү бүткөндө өчүрүлөт. Ыйгарым укуктуу органдын сурамы боюнча мөөнөттөн ашык сактоого жол берилет.

Кошумча макулдуксуз маалыматтар субъекттин кызыкчылыктарын коргоо өтө зарыл болгондо, мамлекеттик органдардын ыйгарым укуктарынын чегиндеги сурамы боюнча жана мыйзам талаптарынын негизинде үчүнчү жактарга берилет. Өткөрүү фактысы жөнүндө Биржа колдонуучуга кабарлайт, эгерде бул Биржанын мыйзамдуу кызыкчылыктарына зыян келтирбесе же мыйзамды бузбаса.

Мамлекеттик каржы чалгындоо кызматына маалымат субъекттин макулдугусуз жана ага кабарлабастан берилет.

Маалыматтарды алуучулар болушу мүмкүн:

• КР Экономика жана коммерция министрлигинин алдындагы Финансы рыногун жөнгө салуу жана көзөмөлдөө кызматы — көзөмөл ыйгарым укуктарынын чегинде
• Мамлекеттик каржы чалгындоо кызматы — ПОД/ФТ мыйзамдарынын талаптарынын чегинде
• башка жөнгө салуучу жана укук коргоо органдары — расмий сурам боюнча
• Борбордук депозитарий, реестр кармоочулар, номиналдуу кармоочулар жана эмитенттер — корпоративдик аракеттер жана дивиденддер үчүн
• чет элдик депозитарий-корреспонденттер — корреспонденттик мамилелердин чегинде
• өнөктөш жана корреспондент банктар — төлөмдөрдү аткаруу жана AML/CFT талаптары үчүн
• техникалык кызмат берүүчүлөр: хостинг, булуттуу кызматтар, блокчейн-аналитика — купуялык келишими боюнча зарыл көлөмдө гана

Чек ара аркылуу өткөрүү кабыл алуучу тарап субъекттердин укуктарын коргоонун адекваттуу деңгээлин камсыз кылган шартта жүргүзүлөт. Мындай деңгээли жок өлкөлөргө өткөрүү субъекттин макулдугу менен же анын кызыкчылыктарын коргоо өтө зарыл болгондо гана мүмкүн.

• Биржада өзүнүн жеке маалыматтары бар экенин билүү жана аларга жетүү
• иштетүүнүн максаттары, ыкмалары жана сактоо мөөнөттөрү тууралуу маалымат алуу
• тастыктоочу документтер болгондо анык эмес маалыматтарды оңдоону талап кылуу
• мыйзам бузуу менен иштетилген маалыматтарды бөгөттөөнү же жок кылууну талап кылуу
• жазуу жүзүндөгү арыз аркылуу макулдукту кайтарып алуу
• жазуу жүзүндөгү сурамдан тартып бир жуманын ичинде маалыматтарынын көчүрмөсүн алуу
• Биржанын аракеттерин КР Министрлер Кабинетинин алдындагы Жеке маалыматтарды коргоо боюнча мамлекеттик агенттикке же сотко даттануу

Негизделген сурамдар 14 жумуш күнүнүн ичинде каралат. Арыз ээсинин инсандыгын текшерүү талап кылынса, мөөнөт кабарлоо менен 30 жумуш күнүнө чейин узартылышы мүмкүн.

«Жеке мүнөздөгү маалымат жөнүндө» Мыйзамдын 15-беренесинде каралган учурларда, ошондой эле баалуу кагаздар, ПОД/ФТ, виртуалдык активдер жөнүндө мыйзамдар жана Салык кодекси боюнча Биржа сактоого милдеттүү маалыматтарга карата маалымат берүүдөн же жок кылуудан баш тартылышы мүмкүн. Макулдукту кайтаруу кызмат көрсөтүүнү токтотот, бирок мындай маалыматтар мыйзамда белгиленген мөөнөттөрдө сакталат.

Колдонуучу милдеттүү:

• кызматтардан пайдалануу үчүн зарыл болгон анык маалыматтарды берүүгө
• алар өзгөргөндө өз убагында жаңыртууга
• эсеп маалыматтарын үчүнчү жактарга бербөөгө
• эсеп маалыматтары бузулганда же уруксатсыз пайдаланылганда токтоосуз билдирүүгө

Биржа милдеттүү:

• маалыматтарды жарыяланган максаттарда гана колдонууга
• купуялыкты камсыз кылууга жана мыйзамда каралган учурлардан тышкары макулдуксуз ачпоого
• жазуу жүзүндөгү сурам боюнча бир жуманын ичинде маалымат берүүгө
• мыйзамсыз жетүүдөн коргоо чараларын көрүүгө
• маалыматтардын агып кетишине алып келген инцидент жөнүндө аныкталгандан кийин 72 сааттан кечиктирбей кабарлоого

Маалыматтарга уруксатсыз жетүүгө, агып кетүүгө, өзгөрүүгө же жок болууга алып келген же алып келиши мүмкүн болгон инцидент аныкталганда Биржа:

• аныкталгандан кийин 24 сааттын ичинде ички иликтөө баштайт жана инцидентти локалдаштыруу чараларын көрөт
• жетекчиликке жана жеке маалыматтарды коргоо боюнча ыйгарым укуктуу мамлекеттик органга кабарлайт
• агып кетүү фактысы тастыкталгандан кийин 72 сааттын ичинде тиешелүү колдонуучуларга кабарлайт
• иликтөөнүн жыйынтыгы боюнча себептерин, масштабын жана көрүлгөн чараларын сүрөттөгөн отчёт даярдайт

Кабарлоо катталууда көрсөтүлгөн байланыш маалыматтары боюнча жөнөтүлөт жана инциденттин мүнөзүн, камтылган маалыматтардын категорияларын жана болжолдуу көлөмүн, жооптуу адамдын байланышын, мүмкүн болгон кесепеттерди жана көрүлгөн чараларды камтыйт. Инцидент жөнүндө паракорчулукка жана коррупцияга каршы саясатта каралган каналдар аркылуу да билдирсе болот.

Биржа жеке маалыматтарды мыйзамсыз пайдалангандыгы үчүн КР мыйзамдарына ылайык жооп берет; купуялык режимин бузган кызматкерлер тартиптик, материалдык, административдик же кылмыш жоопкерчилигин тартышат.

Колдонуучу маалыматтарды өзү ачканда же анын күнөөсү менен үчүнчү жактарга белгилүү болгондо, ошондой эле блокчейнге жазылуунун натыйжасында ачык болуп калган маалыматтар үчүн Биржа жоопкерчилик тартпайт — бул бөлүштүрүлгөн реестрдин техникалык касиети, ал жөнүндө колдонуучу катталууда эскертилет.

Сотко чейин доомат коюу милдеттүү: алуучу 30 календардык күндүн ичинде жазуу жүзүндө жооп берүүгө тийиш. Макулдукка келбегенде талаш Биржанын жайгашкан жери боюнча сотто каралат. Сот процессине карабастан субъект КР Министрлер Кабинетинин алдындагы Жеке маалыматтарды коргоо боюнча мамлекеттик агенттикке даттана алат.

Сайт жана мобилдик тиркемелер платформанын иштеши, пайдаланууну талдоо жана кызматтардын сапатын жогорулатуу үчүн cookie файлдарын жана окшош технологияларды колдонот:

• Зарыл — платформанын негизги иштешин камсыз кылат, өчүрүлбөйт
• Функционалдык — колдонуучунун жөндөөлөрүн жана сессия параметрлерин эстеп калат
• Аналитикалык — платформаны пайдалануу боюнча ээсиздештирилген статистиканы чогултат
• Коопсуздук — алдамчылык аракеттерди аныктоо жана эсептерди коргоо үчүн

Аналитикалык жана функционалдык cookie файлдарын браузердин жөндөөлөрүндө өчүрсө болот — мында платформанын айрым функциялары жеткиликсиз болушу мүмкүн.

Саясат Директорлор кеңеши бекиткен жана сайтта жарыялангандан тартып күчүнө кирет. Өзгөртүүлөр www.envoys.vision сайтында актуалдуу редакцияны жарыялоо аркылуу күчүнө киргенге чейин 10 жумуш күнүнөн кечиктирилбей жеткирилет.

Саясат жылына кеминде бир жолу кайра каралат. Пландан тышкары кароо мыйзам өзгөргөндө, иштетилүүчү маалыматтардын түрлөрү же максаттары олуттуу өзгөргөндө, коопсуздук инциденти аныкталганда, ошондой эле ички же тышкы аудиттин жыйынтыгы боюнча жүргүзүлөт.